TRAFİK ve ÇEVRE BİLGİSİ
TRAFİK, KARAYOLU VE ARAÇLARLA İLGİLİ TANIMLAR
TRAFİK:
Yayaların ve araçların
karayolları üzerindeki hal ve hareketleridir.
KARAYOLU (YOL) : Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan
arazi şeridi, köprüler ve alanlardır.
ARAÇ: Karayollarında
kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve
lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.
SÜRÜCÜ: Karayolunda, motorlu veya motorsuz bir aracı, taşıtı
sevk ve idare eden kişidir.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ: Görev
sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak
şartı ile trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı olmamalarıdır.
GEÇİŞ HAKKI : Yayaların veya araç kullananların, yolu kullanmak
sırasındaki öncelik hakkıdır.
DURMA : Her türlü trafik zorunlulukları nedeniyle aracın
durdurulmasıdır.kırmızı ışık arıza yapma öndeki aracın durması kaza durumu
trafik polisinin emrinde işaret levhasında durma gibi istemeden yapılan
duruşlardır.
DURAKLAMA:
Trafik zorunlulukları dışında araçların,insan indirmek ve bindirmek,eşya
yüklemek,boşaltmak veya beklemek amacı ile kısa bir süre için
durdurulmasıdır.Bekleme amacı ile yapılan duraklamanın süresi beş dakikadan
fazla olmamalıdır.
PARK ETME : Araçların, durdurma ve duraklaması gereken haller
dışında bırakılmasıdır.
İKİ YÖNLÜ KARAYOLU : Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt
trafiği için kullanıldığı karayoludur.
TEK YÖNLÜ KARAYOLU : Taşıt yolunun yalnız bir yöndeki taşıt
trafiği için kullanıldığı karayoludur.
BÖLÜNMÜŞ KARAYOLU : Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir
ayırıcı ile belirli şekilde diğer taşıt yolundan ayrılması ile meydana gelen
karayoludur.
ERİŞME KONTROLLÜ KARAYOLU (Otoyol ) : Özellikle transit trafiğe
tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı,
yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izinli motorlu araçların
yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.
GEÇİŞ YOLU : Araçların bir mülke girip çıkması için yapılmış
olan karayolu üzerinde bulunan kısmıdır.
BAĞLANTI YOLU : Bir kavşak yakınında karayolu taşıt yollarının
birbirine bağlanmasını sağlayan, kavşak alanı dışında bulunan karayoludur.
BANKET : Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıt yolu kenarı
ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların
ve hayvanların kullanacağı, zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği
kısımdır.
PLATFORM : Karayolunun, taşıt yolu (kaplama) ile yaya yolu
(kaldırım) veya banketinden oluşan kısmıdır.
KAVŞAK : İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya
birleşmesi ile oluşan ortak alandır.
TALİ YOL : Genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından
bağlandığı yoldan daha az önemde olan yoldur.
ANAYOL : Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki
trafiğin bu yolu geçerken veya bu yola girerken, ilk geçiş hakkını vermesi
gerektiği işaretlerle belirlenmiş karayoludur.
OKUL GEÇİDİ : Genel olarak okul öncesi, ilk öğretim ve orta
dereceli okulların çevresinde özellikle öğrencilerin geçmesi için taşıt yolundan
ayrılmış ve trafik işaretiyle belirlenmiş alandır.
DEMİRYOLU GEÇİDİ (hemzemin geçit) : Karayolu ile demiryolunun
aynı seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlerdir.
OTOMOBİL : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka en çok yedi
oturma yeri olan sürücüsü dahil sekiz oturma yeri olan ve insan taşımak için
imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır. Bunlardan taksimetre veya tarife ile
yolcu taşıyanlara "taksi otomobil", adam başına ücretle yolcu taşıyanlara
"dolmuş otomobil" denir.
MİNİBÜS : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka sekiz ile on
dört sürücüsü dahil dokuz ile on beş oturma yeri olan ve insan taşımak için imal
edilmiş bulunan motorlu taşıttır.
OTOBÜS : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka en az on beş
oturma yeri sürücü dahil 16 dan fazla olan ve insan taşımak için imal edilmiş
bulunan motorlu taşıttır. Troleybüsler de bu sınıfa girer.
KAMYONET : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 kg.ı
geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.
KAMYON : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 kg.dan
fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtlardır.
ÇEKİCİ : Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş
olan ve yük taşımayan motorlu taşıtlardır.
ARAZİ TAŞITI : Karayollarında yolcu ve yük taşıyabilecek
şekilde imal edilmiş olmakla beraber, bütün tekerlekleri motordan güç alan ya da
alabilen motorlu taşıttır.
GABARİ :
Araçların, yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı
ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçüdür. (Genişlik:2,55 m ;
Yükseklik:4 m ; uzunluk 22 m)
AZAMİ AĞIRLIK : Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami yükle
ağırlığı.
DİNGİL AĞIRLIĞI :Araçta aynı dingile bağlı tekerleklerden,
karayolu yapısına aktarılan ağırlıktır. (Tek dingil: 10 ton, iki dingil 18 ton)
TRAFİK POLİSİNİN HAREKETLERİ
Trafik polisinin duruş ve pozisyonuna göre, polis hazır olda veya kollarını açmış ise trafik polisinin ön ve arka kısmı trafiğe kapalı, sağ ve sol tarafı trafiğe açıktır. Trafik polisi elinin birini havaya kaldırmışsa bütün yollar trafiğe kapalıdır ancak sürücüler için daha önce kendisine açık olan yolun kapanacağını,kapalı olan yolun ise açılacağını bildirir.(Trafik polisinin yön değiştireceği anlaşılır.)
KOLLARIN GÖSTERDİĞİ OMUZ İSTİKAMETİ HER ZAMAN TRAFİĞE AÇIK ÖN VE ARKA CEPHESİ TRAFİĞE KAPALIDIR.KOLLARIN İNİK YADA OMUZ HİZASINDA OLMASI ANLAMI DEĞİŞTİRMEZ
IŞIKLI TRAFİK İŞARET CİHAZLARI
1) Kırmızı ışık: Yolun
trafiğe kapalı olduğunu gösterir. Aksine bir işaret yoksa, durup beklenir.
2) Sarı ışık: Uyarı anlamındadır. Kırmızı ışıkla birlikte yanarsa hazırlan yol
trafiğe açılmak üzeredir. Yeşil ışıkla birlikte yanarsa yol trafiğe kapanmak
üzeredir.
3) Yeşil ışık: Yolun trafiğe açık olduğunu gösterir.
4) Fasılalı ışık: Kırmızı ise dur, sarı ise dikkatli geç anlamındadır.
5) Yazılı ve sesli ışık: Araç trafiğine göre yaya trafiğini düzenler ve yayalara
hitap eder.
YOL ÇİZGİLERİ
Devamlı yol çizgileri: İki
şerit ve iki yönlü karayolunda, dönemeç tepe üstü, kavşak yaya ve okul geçidi,
demiryolu geçidi, dar köprü ve tünel gibi yerlerin yaklaşımında şerit
değiştirilemeyeceğini ve öndeki araçların geçilemeyeceğini belirler.
Kesik yol çizgileri: Trafik kurallarına uymak şartıyla sürücülerin, yol ve
trafik durumuna uygun olduğunda, öndeki araçları geçmek için şerit
değiştirebileceğini gösterir.
KESİK KESİK ÇİZGİ
Kesikli yol çizgisi görüşü açık,düz yol kesimlerine çizilir.Bu çizgi boyunca
kurallara uymak trafik tehlikeye düşmemek kaydıyla öndeki aracı geçmek gibi
sebeplerle şerit değiştirebileceğimizi bildirir.
DEVAMLI DÜZ ÇİZGİ
Bu çizgi boyunca hiçbir sebeple sol şeride geçilmez ve üzerinden
gidilemez.(Tırmanma şeridi bulunan üç şeritli ve iki yönlü yol kesimlerinde en
sağdaki şeride geçme hali müstesna).Öndeki araçları geçmenin yasak olduğu
kavşak,tepe üstü,dönemeç, yaya geçidi,köprü,tünel gibi yerlerin yaklaşımında
çizildiği için şerit değiştirilemez.
KESİK VE DEVAMLI
ÇİZGİ YANYANA İSE
Bu çizgi boyunca araçlara en yakın olan çizginin anlamına göre hareket edilir.
Kesikli çizgiye yakın olan araç şerit değiştirebilir,düz çizgiye yakın olan araç
şerit değiştiremez.
PARALEL YANYANA İKİ
DEVAMLI DÜZ ÇİZGİ
Bu çizgi taşıt yolunu bölünmüş yol durumuna getiren ayırıcı (Refüj)
anlamındadır.Bu Çizgiler boyunca karşı yönden gelen trafik için ayrılmış yol
bölümüne girilmez.
KARAYOLUNDA ARAÇ SÜRME YASAĞI
*Alkollü iken (625 kuralı)
araç kullananlara 1.tespitte para, puan ve 6 ay trafikten men cezası
verilir.2.tespitte 2 yıl sürücü belgesi geri alınır ve 3.tespitte 5 yıl süreyle
geri alınır. Uyuşturucu kullananlara sürekli olarak trafikten men, para ve hapis
cezası verilir.Beş yıl ikinci defada alkollü olarak yakalandıklarında 1 yıl
süreyle geri alınır.Üçüncü defada ise bu sürücüler 1 aydan 2 aya kadar hafif
hapis cezası ile cezalandırılır ve belgeleri 5 yıl süreyle geri alınır.
*Bir yıl içinde 100 ceza puanını dolduranlara 2 ay trafikten men, aynı yıl
içerisinde 2 defada 100 ceza puanını dolduranlara 4 ay trafikten men, 3 defa
dolduranlara tamamen trafikten men cezası verilir.
*Bir kişi sürekli olarak 4,5 saat, 45 dakika dinlendikten sonra 4,5 saat daha
araç kullanabilir. 24 saatte bir kişi toplam 9 saat araç kullanabilir.
NOT:Otobüs kamyon ve çekici gibi araçların sürücülerinin kontrolü takoğraf cihazı ile yapılır,bu araçlarda takoğraf bulundurmak ve kullanmak zorunludur.Takoğraf cihazı sürücünün yaptığı hızı çalışma ve dinlenme sürelerini tespit eder.
KARAYOLUNUN KULLANILMASI KURALLARI
Karayolları, toplumun her
kesiminin yararlandığı, kamuya açık, dolayısıyla, konulan kurallara,
kısıtlamalara, yasaklara uyulması gereken yerlerdir.Karayollarımızda trafiğin
akışı sağdandır. Aksine bir işaret veya hüküm bulunmadıkça araç sürücüleri
aşağıdaki kurallara uymak zorundadır.
Sürücüler:
1- Araçlarını, durumun elverdiği oranda gidiş yönüne göre yolun en sağından
sürmek.
2- Yol çok şeritli ise, trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten
gitmek.
3- Şerit değiştirmeden önce, gideceği şeritte araçların güvenle geçişlerinin
tamamlamalarını beklemek.
4- Trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek.
5- Gidişe ayrılan yol bölümünün en sol şeridini sürekli olarak işgal etmemek.
6- İki yönlü, dört veya daha fazla şeritli yollarda, motosiklet, otomobil,
kamyonet, minibüs ve otobüs dışındaki araçları sürenler, geçme ve dönme dışında
en sağ şeridi izlemek zorundadırlar.
Ayrıca sürücülerin;
1- Geçme, durma, duraklama, dönme ve park etme gibi haller dışında şerit
değiştirmeleri.
2- İki şeridi birden kullanmaları.
3- Araçların cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmeleri.
4- Kavşaklara yaklaşırken, yerleşim yerleri içinde 30 metre, dışında 150 metre
mesafe içinde şerit değiştirmeleri.
5- İşaret vermeden şerit değiştirmeleri yasaktır.
TAKİP MESAFESİ
Hareket halindeki iki araç arasındaki mesafeye takip mesafesi denir. Takip
mesafesi hızın yarısı kadar mesafedir. Örneğin hızı 90km/s olan bir aracın takip
mesafesi 45m olmalıdır.
* Bir aracın 2 saniyede kat ettiği yol takip mesafesi kadardır.
Not:Karayolunda kol ve grup halinde seyreden araç sürücüleri,diğer araç
sürücülerinin emniyetle girebilecekleri kadar veya en az takip mesafesi kadar
metre öndeki araçları takip etmelidirler.*Tehlikeli madde taşıyan araç
sürücüleri de yerleşim dışındaki karayolunda diğer araçları en az 50 m.den takip
etmek zorundadır.
ÖNDEKİ ARACI GEÇME
KURALI
Sürücülerin önlerinde giden aracı geçmeleri için:
1. Arkasından gelen bir başka sürücünün geçmeye başlamamış olmasına,
2. Önünde giden sürücünün bir başka aracı geçme niyetini belirten uyarma
işaretini vermemiş bulunmasına.
3. Geçeceği aracın hızıyla, geçme esnasındaki kendi hızını da dikkate alarak,
iki yolarda da karşıdan gelen trafik dahil, yolu kullananların tümü için tehlike
veya engel yapmadan geçme için kullanacağı şeridin yeteri kadar ilerisinin
görüşe açık ve boş olmasına,
4. Geçişin, geçilen araçlar için bir güçlük yaratmayacak şekilde ve araçlarının
bu geçişe uygun durumda bulunmasına dikkat etmeleri mecburidir.
*Geçme geçilecek aracın solundan yapılır.
*Gündüz korna gece selektör ile geçilecek araç sürücüsü uyarılır,sol dönüş
lambasıyla işaret verilir.
*Geçilecek araca takip mesafesi kadar yaklaştıktan sonra sol şeride geçilir.
*Geçilen araç geriye görme aynasından görülünceye kadar geçiş şeridinde
kalınır,sağa dönüş lambasıyla işaret verildikten sonra sağ şeride geçilir ve
geçiş tamamlanır.
ÖNDEKİ ARACI GEÇMENİN YASAK OLDUĞU YERLER
Sürücüler;
1. Geçmenin herhangi bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerlerde,
2. Köprülerde, tünellerde, kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde, görüşün yetersiz
olduğu tepe üstü ve virajlarda, önlerindeki araçları geçmeleri yasaktır
HIZ KURALLARI
Aksine işaret bulunmadıkça
yerleşim yeri dışında ve içinde römorksuz taşıt cinsleri için en çok hız
sınırları aşağıda
gösterilmiştir.Sürücüler hızlarını;
Yol durumuna göre,kullandıkları aracın cinsine göre,yük durumuna göre,hava ve
görüş durumuna göre,trafik işaretlerinde
belirtilen şartlara göre ve yoldaki trafiğin durumuna göre ayarlamak zorundadır.
Not: Römorksuz bir araca römork takılırsa, aracın hızı saate 10 km. daha düşük olmalı.*Bir yıl içerisinde hız limitini 5 defa ihlal edenlerin sürücü belgeleri 1 yıl süre ile geri alınır.
|
ARAÇ CİNSİ |
YERLEŞİM YERİ İÇİNDE |
YERLEŞİM YERİ DIŞINDA |
OTOYOLLARDA |
|
|
ŞEHİRLERARASI ÇİFT YÖNLÜ KARAYOLLARINDA |
BÖLÜNMÜŞ YOLLARDA |
|||
|
Otomobil - Arazi Taşıtı |
50 |
90 |
110 |
120 |
|
Minibüs- Otobüs- Motosiklet |
50 |
80 |
90 |
100 |
|
Kamyonet (N1), N1G) |
50 |
80 |
85 |
95 |
|
Kamyon (N2-N3), Çekici (N2-N3) |
50 |
80 |
85 |
90 |
|
Motosiklet (L4, L5, L7) |
50 |
70 |
80 |
80 |
|
Motorlu bisiklet (L1, L2, L6) Motorsuz bisiklet |
30 |
45 |
45 |
Giremez |
|
Tehlikeli madde taşıyan |
30 |
50 |
50 |
60 |
|
Lastik tekerlekli traktörler |
20 |
30 |
40 |
Giremez |
|
Arızalı bir aracı çeken araçlar |
20 |
20 |
30 |
40 |
DÖNÜŞLER VE MANEVRA KURALLARI
*Sürücüler manevralar sırasında dönüş ışıklarını kullanmalı ve manevra süresince
işarete devam etmeli.*Kavşaklara ve yerleşim birimi içinde 30 m.,yerleşim birimi
dışında 150m. Kala şerit değiştirmek yasaktır.
Sağa dönüşler:
1. Dönüş işareti vermeye,
2. Sağ şeride veya işaretle dönüş izni verilen şeride girmeye, 3. Hızını
azaltmaya,
4. Dar bir kavisle dönüş yapmaya mecburdurlar.
Sola dönüşler:
1. Dönüş işareti vermeye,
2. Yolun gidişe ayrılmış olan kısmının soluna yanaşmaya,
3. Hızını azaltmaya,
4. Dönüşe başlamadan, varsa sağdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkını vermeye,
5. Dönüş sırasında, karşıdan gelen ve emniyetle duramayacak kadar kavşağa olan
araçların geçmesini beklemeye,
6. Gireceği yolun gidişe ayrılan kısmına girmek üzere, arkadan gelen ve sola
dönecek diğer taşıtları engellememek için dönüşünü geniş kavisle yapmaya,
7. Dönüş sırasında ilk geçiş hakkını, kurallara uygun olarak karşıya geçen
yayalara, varsa bisiklet yolundaki bisikletlere vermeye mecburdurlar.
Araç sürücülerinin:
1- Bağlantı yollarında geri gitmeleri,
2- Tek yönlü yollarda, duraklama veya park manevrası dışında geri gitmeleri,
3- İki aracın emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan iki yönlü yol kesimlerinde,
karşılama ve geçiş kolaylığı dışında, geri gitmeleri,
4- Daha geniş yollarda geriye giderken manevra dışında şerit değiştirmeleri,
5- Trafiği yoğun olan yollarda geriye dönmeleri yasaktır.
KAVŞAKLARDA İLK
GEÇİŞ HAKKI
Trafik polisi, ışıklı trafik işaret cihazları veya trafik işaret levhaları
bulunmayan kavşaklarda;
1- Bütün araçlar geçiş üstünlüğüne sahip araçlara görev anındayken öncelik
verir.
2- Bütün sürücüler doğru geçmekte olan tramvay hattı bulunan yoldan geçen
araçlara,
3- Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara,
4- Tali yoldan çıkan sürücüler ana yoldaki sürücülere,
5- Dönel kavşak dışındaki sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara,
6- Bir iz veya mülkten karayoluna çıkan sürücüler, karayolundaki araçlara
7-Motorlu araçlardan soldaki sağdakine ve motorsuz araç motorlu araca ilk geçiş
hakkını vermek zorundadır.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ:
Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin, can ve mal güvenliğini tehlikeye
sokmamak şartıyla, trafik kısıtlama ve yasaklamalarına bağlı olmamalarına denir.
1- Ambulanslar
2- İtfaiye araçları
3- Polis araçları
4- Sivil savunma araçları
5- Koruyan ve korunan araçlar
NOT: Geçiş üstünlüğüne sahip araçların 150 metreden görülür
lambaları olmalıdır. 150 metreden duyulur sirenleri olmalıdır.
NOT: Sarı tepeli lambalı araçlar geçiş üstünlüğüne sahip
değildir. Sarı tepe lambası araçlara kendilerini belli etmek için takarlar diğer
araç kullananlar da daha dikkatli araç kullanırlar.
OMKOKALİM KURALI İKİ ARACIN EMNİYETLE GEÇEMEYECEĞİ KADAR DAR OLAN YOLLARDA KARŞILAŞMALARI HALİNDE
O tomobil
M inibüs
K amyonet
O tobüs
K amyon
A razi Taşıtı
L astik Tekerlekli Traktör
İ ş Makinesi
M otorsuz Taşıt YAZILIŞ SIRASINA GÖRE AŞAĞIDA OLAN YUKARIDA OLANA İLK GEÇİŞ HAKKINI VERMEK ZORUNDADIR.
DURAKLAMANIN YASAK
OLDUĞU YERLER:
1- Duraklamanın yasaklandığının bir trafik işaretiyle belirtilmiş olduğu
yerlerde.
2- Sol şeritte (raylı sistemin bulunduğu yollar hariç).
3- Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitlerde.
4- Kavşaklar, tüneller, bağlantı yollarında ve buralarda yerleşim merkezleri
içinde 5 metre , yerleşim merkezleri dışında 100 metre mesafede.
5- Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerlerde ve dönemeçlerde.
6- Duraklayan veya park eden araçların yanında.
7- Otobüs ve taksi duraklarında.
8- İşaret levhalarına, yaklaşım yönünde ve park izni verilen yerler dışında,
yerleşim birimi içinde 15 metre, yerleşim birimi dışında 100 metre
mesafede.Geçiş üstünlüğüne sahip araçların giriş çıkış kapılarına her iki yönde
15 m mesafe içinde park etmek yasaktır
9- Zorunlu haller dışında, yerleşim yerleri dışındaki karayollarında, taşıt yolu
üzerinde duraklamak yasaktır.
PARK ETMENİN YASAK
OLDUĞU YERLER:
*Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır.Geçiş yolları önünde
ve üzerinde,yangın musluklarına her iki yönde 5 m. Mesafe içinde,yaya
yollarında,kamunun yararlandığı giriş ve çıkış kapılarına her iki yönde 5 metre
mesafe içinde,park için ayrılmış olan yerlere belirlenmiş şekle aykırı olarak
veya süre dışında park etmek yasaktır.
* Kavşaklarda park etme yasağı şehir içerisindeki kavşaklarda 5 metre, şehir
dışında 100 metre park etmiş iki araç arasında 1,5 metre olmalıdır.
ARAÇ IŞIKLARININ KULLANILMASI:
a) Uzağı gösteren ışıklar (uzun huzmeli farlar):
Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında geceleri seyrederken, yeterince
aydınlatılmamış tünellere girerken, benzeri yer ve hallerde uzağı gösteren
ışıkların yakılması zorunludur.
a) Yakını gösteren ışıklar (kısa huzmeli farlar):
Geceleri, yerleşim birimleri dışında karayollarındaki karşılaşmalarda bir aracı
takip ederken, bir aracı geçerken yan yana gelinceye kadar ve yerleşim birimleri
içinde, gündüzleri ise görüşü azaltan sisli, yağışlı ve benzeri havalarda yakını
gösteren ışıkların yakılması mecburidir.
NOT: Kısa farla 25 m. , uzun farlar 100 m. ileriyi aydınlatır.
Işıkların kullanılmasına ilişkin esaslar:
1- Dönüş ışıklarının "geç" anlamında kullanılması,
2- Sadece park ışıkları yakılarak araç sürülmesi,
3- Karşılaşmalarda ışıkların söndürülmesi,
4- Yönetmeliklerde gösterilen esaslara aykırı ışık takılması ve kullanılması,
5- Sis ışıklarının; sis, kar, şiddetli yağmur halleri dışında ve geceleri yakını
ve uzağı gösteren ışıklarla aynı zamanda kullanılması,
6- Yönetmelik esaslarına uygun olarak takılan ışıkların da amaç dışında ve
gereksiz kullanılması
yasaktır.
ARIZALI ARAÇLARIN ÇEKİLMESİ:
1- Freni arızalı olmayan araçların çekilmesi:
- Çekme halatı, çekme zinciri veya çekme demiri ile çekilir.
- Çekme halatının uzunluğu en fazla 5m. olmalıdır.
- Halatın uzunluğu 2,5m. geçerse kırmızı yansıtıcı bağlanmalı.
- Hız saatte 20km 20 km 30 km 40 km olmalı.
2- Freni arızalı olan araçların çekilmesi:
- Çeki demiri ile çekilmeli.
- Demir uzunluğu en fazla 1m. olmalı.
- Hız saatte 15km. geçmemeli. NOT: Her iki durumda da yolcu ve
yük taşınmamalı.
OKUL TAŞITININ
ÇALIŞTIRILMA ESASLARI
1- Okul taşıtının "DUR" işareti yakıldığında, diğer bütün araçlar duracak,
öğrenci indirme bindirme işlemi bitinceye kadar okul taşıtı geçilmeyecektir.Okul
tarafından belirlenen taşıma programına göre hareket eder.
2- "DUR" işareti sadece öğrenci indirme bindirme işlemi sırasında yakılacak, bu
ışık frene basıldığında yanan ışıkla birlikte yanmayacak. Koltuk başına emniyet
kemeri bulunmalıdır
3- Okul taşıtlarına, taşıma sınırını aşacak sayıda öğrenci
bindirilmeyecektir.Camlar sabit olmalıdır.
4- Taşıt içi düzenini sağlamak ve taşıta iniş ve binişlerde öğrenciye yardımcı
olmak üzere okul taşıtında en az lise mezunu 22 yaşını bitirmiş bir rehber
öğretmen veya kişi bulunacaktır.Ses müzik görüntü cihazlarının kullanımı
yasaktır.
5- Öğrencilerin kolayca yetiştiği cam ve pencereler sabit olacaktır.kapılar
sürücü tarafından kontrol edilmelidir
NOT: Okul taşıtlarının arkasında 30cm. çapında kırmızı dur
lambası olmalıdır.
NOT: Hatalı park olursa parasını araç sürücüsü ya da sahibi
öder.
NOT: Şehir merkezinde kamyon, otobüs ve traktör park yapamaz.
TEHLİKELİ MADDE TAŞINMASI:
Tehlikeli madde taşıyan araçlar, şehir içerisinde 30km. şehir dışında 50km.
hızla gidebilir. (Eğer boş ise, kendi sınıfının hızı ile)
NOT: Dolum veya boşaltım sırasında kıvılcım çıkaran nesnelere
en fazla 30m. yaklaşır, park anında 20m. takip mesafesi 50m. olmalıdır.
NOT: Tehlikeli madde taşıyan araçlarda 6kg. iki adet yangın
söndürme cihazı ve temizlik anında tanker içindeki aydınlatma feneri de 6
voltluk pil olmalıdır. Park ederken başında gözcü olmalı Arıza anında kırımızı
ışık veren cihaz ve mutlaka bir gözcü bulunmalıdır.
OTOYOL KURALLARI:
Erişme kontrollü karayolu:
Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş
ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak
izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi
tutulduğu karayoludur.
Otoyola her yerden giriş veya çıkış yasaklanmıştır. Buralara ancak özel
yerlerden girilir veya çıkılır ki buralara girişte "hızlanma şeridi" çıkışta ise
"yavaşlama şeridi" kullanılır. Duraklamak, park etmek, geri gitme, geri dönüş
YASAKTIR.
MOTORLU TAŞITLARDA TESCİL İŞLEMLERİ:
Araç sahipleri araçlarını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili tescil
kuruluşuna tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadır.
1- Tescili zorunlu olan ve daha önce tescili yapılmamış bir aracı satın alan
veya gümrükten çeken araç sahipleri:
Satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde gerekli
bilgi ve belgelerle birlikte yazılı olarak yetkili tescil kuruluşuna müracaat
etmek zorundadırlar.
2- Tescili araçları NOTER senediyle satın veya devir alan araç sürücüleri, aracı
adına tescil ettirmek üzere:
Gerekli bilgi ve belgelerle birlikte bir ay içinde yetkili tescil kuruluşuna
müracaat etmek zorundadırlar.
3- Tescil edilerek tescil belgesi alınan araçların karayoluna çıkabilmesi için
ayrıca TRAFİK BELGESİ ve TESCİL PLAKALARI' nı alması gerekir.
4- Tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakaları araç üzerinde hazır ve
uygun durumda bulundurmadan araç trafiğe çıkamaz.
5- Tescil işlemleri geciken araçların geçici olarak trafiğe çıkarılıp
karayolunda kullanılması için: Geçici trafik belgesi ve Geçici trafik plakaları
alınması mecburidir.
6- Tescil plakalarının araç üzerinde ve uygun durumda bulundurulması yanında
ışıkların yakılması ile birlikte arka plakaların 20 metre mesafeden okunabilecek
şekilde aydınlatılmış ve temiz olmalıdır.
7- Motorlu bir aracın işletilmesi ve herhangi bir kazaya karışması gibi
durumlara karşı MALİ SORUMLULUK SİGORTASI yaptırması zorunludur.
8- Motorlu araç sürücüleri: trafik zabıtası (polisi) tarafından yapılacak
denetim ve kontrol sırasında,
a)sürücü belgesini
b)tescil belgelerini
c)trafik belgesini
d)mali sorumluluk sigorta poliçesini ve tescil plakalarını göstermek zorundadır.
9- Araç sahipleri ekonomik ömrünün dolması, kaza, yangın, tahrip edilme veya
benzeri sebeplerle hurdaya ayırdıkları araçların tescilinin silinmesi için
hurdaya ayırma tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili tescil kuruluşuna dilekçe
ile müracaat etmek zorundadır.
ARAÇLARIN MUAYENE
MECBURİYETİ VE SÜRELERİ:
1)Hususi otomobiller ile bunların her türlü römorkları:
-Trafiğe çıkarılışından sonra ilk 3 yaş sonunda ve devamında her 2 yılda bir.
-Resmi ve ticari plakalı e bunların her türlü römorkları: İlk trafiğe çıkışından
itibaren ilk 2 yaş sonunda devamında yılda 1.
-Lastik tekerlekli traktörler ve bunların her türlü römorkları:
İlk trafiğe çıkışından itibaren ilk 3 yaş sonunda ve devamında her 3 yılda bir.
-Diğer bütün motorlu araçlar ile bunların her türlü römorkları ilk bir yaş
sonunda ve devamında her yıl.
periyodik muayeneye tabi tutulur.
2)Motorlu taşıtın muayene süresi dolmamış olsa bile;
-Kazaya karışması sonucu yetkili zabıtaca muayenesi görülen araçlar,
-Üzerinde değişiklik yapılan araçlar ayrıca özel muayeneye tabi tutulurlar.
3)Araç üzerinde yönetmelikte belirtilen şekilde yapılacak her türlü değişikliğin
araç sahibi tarafından 30 gün içinde yetkili tescil kuruluşuna bildirilmesi
mecburidir.
4)Uyuşturucu ve keyif verici maddeleri almış olanlar:
-Derhal araç kullanmaktan men olurlar.
-Mahkeme kararıyla para ve hapis cezası ile cezalandırılır, sürücü belgesi
süresiz olarak geri alınır.
ASLİ KUSURLAR:
1. Kırmızı ışıkta geçmek.
2.Yetkili memurun dur
ikazında durmadan geçmek
3. Şerit ihlali yapmak iki şeridi birden kullanmak
4. Bir araca arkadan çarpmak.
5. Bölünmüş yollarda ve trafiğin iki yönlü kullanıldığı yollarda karşı yönden
gelen şerit ve yol bölümünden gitmek.
6. Sollama kurallarına uymadan araç sollamak.Hatalı sollama
7. Dönüş manevralarını yanlış yapmak
8. Daralan yollarda öncelik hakkına uymamak.
9. Şehirler arası yollarda duraklama yada park yaparken gerekli tedbirleri
almamak.
10.Kavşaklarda ilk geçiş hakkına uymamak
11.Tırmanma şeritli yollarda her iki yönde sol şeride geçmek iniş yönünde geçme kuralını ihlal etmek
12.Kurallara uygun park etmiş araçlara çapmak.
13.Manevraları düzenleyen
genel kurallara uymamak
NOT: Alkollü araç kullanmak, hız limitini aşarak araç
kullanmak, ehliyetsiz araç kullanmak ASLİ KUSUR DEĞİLDİR.
ÇEVRE BİLGİSİ
Çevre:İnsanı etkileyen ve insanlardan etkilenen dış ortama denir.
Atık:Çevrede bozulma meydana getirecek miktarda çevreye boşaltılan maddelere
denir.
Çevre kirliliği:Dengenin bozulmasını,gürültü koku ve atıkların meydana getirdiği
zararlı sonuçlardır.
ŞEHİR BİLGİSİ VE ÖNEMİ
Araç sürücüleri aşağıdaki bilgilere sahip olmalıdırlar;
*Kısa mesafelerde araç kullanılmaması,harita ve şehir planından
yararlanılması,mümkün olduğunca toplu taşıma araçlarının kullanılması,
*Trafiği yoğun olmayan yolların seçilmesi,tarihi ve turistik yerlerin
bilinmesi,özel otomobillerin gerektiğinde kullanılması,
*Aynı istikamete giden kişilerle aracın müşterek kullanılması,şehirler arası
yolculuklarda aracınızda karayolları haritası bulundurulması,
Bütün bu hususlar zaman,emek ve yakıt tasarrufu sağlar,çevrenin korunmasına
olumlu yönde katkısı olur.Ancak can ve mal güvenliği sağlamaz
NOT: Ticari Amaçla yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler Mesleki
Yeterlilik Belgesi SRC alarak bu araçları kullanabilirler.
SRC 1: Uluslar Arası Yolcu
SRC 2 : Yurtiçi Yolcu SRC 3: Uluslar Arası Eşya Kargo SRC 4:
Yurtiçi Eşya Kargo
NOT: Katalitik konvektör; zehirli gazların zehirleyicilik
özelliğini azaltır.
NOT: Bir bölgenin bitki topluluğuna flora, hayvan topluluğuna
fauna denir.
NOT: Egzozdan dışarıya %3,5 ile %4,5 arasında karbon monoksit
atılabilir.
NOT: Kollarında üç siyah yuvarlaklı sarı bant bulunan bir köpeğin yada bir yayanın yardımıyla yürüyen beyaz baston taşıyan kişileri gördüğümüzde mutlaka durup karşıdan karşıya geçmelerini sağlamak zorundayız
GÖSTERGELER VE İKAZ IŞIKLARI:
1- Yağ basıncı göstergesi (kırmızı)
2- Isı göstergesi ( kırmızı)
3- Şarj göstergesi ( kırmızı)
4- Benzin göstergesi
5- Kilometre göstergesi
6- Kısa huzmeli ikaz (yeşil)
7- Uzun huzmeli ikaz (mavi)
8- Sinyal ikazı (aralıklı yanıp sönen) (yeşil)
9- Dörtlü sinyal ikazı ( aralıklı yanıp sönen) ( kırmızı)
10- Rezistans ikazı (sarı)
11- Jikle ikazı (kırmızı)
12- El freni ikazı (kırmızı)
13- Gösterge tablosu aydınlatma lambası